Bartın Kazası’ndan Ulus’a ancak iki yol vardır. Birisi bu meşhur Derbend (Derbent Ağzı Köyü) yoludur. Diğeri ise sol taraftan Furunlu (Furunlu Köyü) adındaki köyden devam edilip, yüksek sıra dağlar aşıldıktan sonra, Ulus kazası sınırındaki Orma (İnceçam Köyü) adındaki çiftliğe varılır.

Bu Bartın’dan nehir kenarını takip ederek Ulus’a gidecek olanlar öğleden sonra kasabadan geri dönüş yaparlar. Derbend Ağzı’nda (Derbent Ağzı Köyü) Boğaz yakınında güzel ve hoş kiraz bahçelerinde yatarlar.

Oradan Derbend (Gökırmak) Nehri boyunca devam edip, tahminen dört saatlik mesafe gidildikten sonra, nehrin sol tarafından Ulus kazasına varılır.

Derbend (Derbent Köyü ve Derbent Boğazı) geçildikten sonra Borli (Safranbolu), Ovayüzü (Ovacuma) ve Eflani tarafına gitmek isteyenler (Tarihi Eski Taş Köprü üstünden) nehri geçip sağ tarafdan doğuya doğru giderler. Ulus’a ve Gökbeli yönüne gidecek olanlar ise sol taraftan tamamen doğuya doğru giderler.(1)

Bu Derbend (2) (Derbent Boğazı) son derece gidilmesi zor olan yerde (Derbent ve Yenihan Köyleri arasında) bir yoldur. Dağların iki tarafları, sanki gök yüzüne baş kaldırmış gibi kayalık ve ormanlıktır. Yoldan başka bir yerden yürümek, gelip gitmek mümkün olmaz.

 

 

Devamı için bakınız.....

 

 

  Zafer ÇELEBİ / Ulus (BARTIN) - 2005

 

(1) BARTIN DERBEND YOLU         

     (Gökırmak Boyunca Gidilen Yol)

 

Yazarımız eserinde bahsettiği senelerden M.1920 tarihlerine kadar aynı yol güzergahı kullanılmış. Derbent köyü geçildikten sonra Derbent ağzı denilen bölgede M.1928 senesinde Gökırmak diğer adıyle Uluçay üzerinde yapılan Kirazlık köprüsü ile beraber yenilenen yol güzergahı ulaşım şekilini değiştirmiştir. Günümüze kadar bu yenilenmiş olan ulaşım şekli süre gelmiştir.

 

Eserde tarif edilen güzergah ise şöyledir; Derbent köyüne kadar gelinir. Derbent ağzı olarak bildiğimiz bölgeye ise, Ulus yönüne doğru nehrin solundan gidilirmiş. Bartın’da işlerini bitirenler, öğleden sonra geri dönerler. Geç kalıp, akşam karanlığına kalmış olanlar Derbent ağzında kiraz bahçeliklerinde yatarlarmış. Çünkü yolun ilerisi akşam saatinden sonra gerek yabani hayvanlar ve gerekse eşkiyalar yüzünden güvenli olmazmış. Daha sonraki yıllarda aynı bölgede bir han inşa edilmiş. Günümüzde han binasının harabe olmuş temel yapısı 1928 senesinde yapılmış;  Kirazlık köprüsünden geçildikten sonra Ulus istikametine gidilirken sol tarafta büyük kavlan ağacı yanında görülebilmektedir. Yazarımızın bahsettiği senelerde Derbent kirazlık bahçeliğinde geceleyenler, ertesi gün buradan haraketle yine soldan devam edilerek gidilen yol ile varılacak yer; günümüzde Öküz gölü olarak bilinen 1982 senesinde bölgede meydana gelen sel baskını sonunda yıkılmış olan ve Tarihi Taş köprünün yerine yapılan beton köprünün başıdır.

 

O dönemde Ulus ve Gökbeli istikametine gidecek olanlar, tarihi Taş Köprü’yü geçmeden, soldan devam edip, Orma (İnceçam) köyü altından nehirin sol kenarından sürekli doğuya doğru giderlermiş.

 

Ovacuma, Eflani, Safranbolu istikametine gidecek olanlar ise, Taş Köprü’den karşıya, nehirin sağ tarafına  geçerek nehir kenarından tamamen doğuya doğru giderlermiş.

 

 

 (2) DERBEND 

 

İki dağ arasında boğaz özelliğine sahip geçit yerdir. Osmanlı Devleti, bu özelliğe sahip yerlerde özellikle ticaret kervanlarının ve gelip geçen yolcuların güvenliğini sağlamak amacıyla, karakollar ve kaleler kurar  ve buralarda askeri birlikler görevlendirirdi. Bu askeri birliklerin komutanlarına Derbend Ağası denilirdi.

 

Günümüzde karayolu ile Bartın ilinden Ulus ilçesine giderken, Kirazlık köprüsünden önce gelinen ve geçmiş tarihte burada güveniği sağlayan  Derbned Ağasından adını almış olan Derbend Ağası Köyü vardır.

 

Kirazlık köprüsü geçildikten yaklaşık 200 m. sonra yolun sol tarafında Derbend Boğaz bölgesine girerken büyük bir kavlan ağacı (Akçaağaç) vardır.

 

Bu ağacın dibinde halen taş temel yapıları çalılıklar içinde görülmektedir. Eskiden orada bir han ve hanın yanında bir karakol varmış. 1940 senesine kadar yaya gidiş gelişler hala yapıldığından aynı handa konaklama yapılırmış.

 

Derbend geçitinden sonra ileride Yenihan adlı köyde Eflani ve Safranbolu isitikametinden gelip, Bartın yönüne gidecekler için daha henüz derbent bölgesine girmeden, geç saatlere kalmaları halinde geceleyebilmeleri için Yeni Han adında bir başka konaklama yeri daha varmış.

 

Bartın – Ulus arasındaki Derbent yolun tarihte pek güvenli yol olmadığından söz edilmektedir. Geç saatlere kalmış olan yolcular türlü zorluklar ve korkularla  bu yoldan giderlermiş. Ancak daha sonraki yıllarda Derbent geçidinin iki tarafı güvenli hale getirilmiş ve geç saatlere kalmış yolcular için her iki tarafta hanlar yapılmış. Geceleri bu hanlarda konaklar, ertesi gün Derbent’ten geçerek yollarına devam ederlermiş.  

 

 

GÖKIRMAK ( ULUÇAY) ve KİRAZLIK KÖPRÜSÜ

ULUS YÖNÜNE GİDİŞ ve KARŞIDA DERBENT BOĞAZI	BARTIN YÖNÜNE GİDİŞ VE KARŞIDA BARAJ İNŞAATI

1998 baharında Bartın ve civarında yaşanan sel felaketi, onlarca vatandaşımızın ölümüne ve büyük miktarda ekonomik kayba neden olmuştu. Felaketin ardından, bölgeyi geçmişte de sürekli tehdit etmiş bulunan sel probleminin çözülmesi için DSİ tarafından bir dizi çalışma başlatıldı. Bu çalışmaların sonucu olarak Yukarıda resimisimde görülen Kirazlık Köprüsü bölgesine Sulama, Taşkından korunma ve Elektrik enerjisi üretmek amacıyla bir baraj kurulmasına karar verilmiştir. Önümüzdeki yıllar içinde baraj gövdesinin yükselmesiyle birlikte bu bölgede su tutulmaya başlanacak ve yukarıda bahsi geçen tarihsel yol güzergâhı ile birlikte Kirazlık Köprüsü de baraj suları içinde kalmış olacaktır. Elimizde bilgi ve belge olarak gelecek nesillere bu kısa araştırma konumuz bilgi olarak kalacaktır. Güzel bir özdeğişimiz vardır: " Kalmaz hatırda, kalır satırda" bu özdeyiş genel olarak bu çalışmanın satırlarda kalmasını sağlayacaktır.

Kirazlık Köprüsü Barajı ve Hidroelektrik Santralı

Derivasyon Tüneli İnşaatı

Barajın Yeri

Akarsuyu

Amacı

İnşaatın (başlama-bitiş) yılı

Gövde dolgu tipi

Gövde hacmi

 1,943  hm³

Yükseklik (talvegden)

53,25 m

Normal su kotunda göl hacmi

Normal su kotunda göl alanı

Sulama alanı

 2113 ha

Güç

 12,3 MW

Yıllık Üretim

41,20 GWh

 Araştırma / Zafer ÇELEBİ

Zafer ÇELEBİ

GSM 0535 308 16 56