Uluyayla’nın karşı hizasında, Pedil (Bedil Yaylası) yaylası dedikleri bölgeden Ovayüzü’nde rahmetli annemin babası olan, dedemiz Nuh Bali’nin Toğça (Eski adı Ulvi Çiftlik) adındaki Çiftliği’nin üst tarafına kadar gelen yolun sağ tarafında (Şimdiki adı Aşağı ve Yukarı Çiftlik olan köyün karşısı)

 

Yaylanın en yüksek kısmında ve Ovayüzü (Ovacuma) Kazasına bakan,  bir dağlık tepenin üstünde mübarek bir türbe vardır. Nurlu eserleri ve kutsal ilahi kuvvetinin etkisi sonucunda şahid olunan kerametleri sebebiyle, bu mezarda yatan zatın bölge halkı tarafından peygamber olduğuna inanılır.

 

Nitekim vaktiyle ata dedemiz (Ebu Davud) o taraflara yerleştikten sonra, bu zatın manevî şahsiyetinden yardım dileyerek pek çok kerâmet ve garip haller, olaylar ortaya çıkmıştır.

 

Örnek vermek gerekirse, kendileri (Seyyid Ebu Davud) Ovayüzü (Ovacuma) Kazası’nın sonunda (Kutluören-Sarıoğlu) Köyü’nde) ikamet ederken, aynı soydan kardeşlik bağı olan, Eyyüb Efendi’de (Çokman Tekkesi’nin 2. Şeyhi Eyüp Efendi) Ovacuma Kazası’nın aşağısında Çokman (Cabbar Köyü) Köyü’nde ikamet edermiş. İki köyün arası birbirine (yaya olarak) 4 saat kadar uzak ve aralarında yüksek dağlar ve tepeler olmasına rağmen ata dedemiz olan Ebu Davud karanlık gecelerde  “Monla Eyyüb!” diye seslendiğinde, o da “Buyurun!” diyerek cevap verirmiş.

 

OVACUMA BELDESİ - CABBAR KÖYÜ  ÇOKMAN TEKKE ŞEYHİ MOLLA EYÜP

 

Aralarında bu şekilde gerçekleşen konuşmalar iki köy arasında yaşayanlar tarafından duyulurmuş. Bu konuşmaları duyanların senelerce birbirilerine intikal ettiği şekliyle günümüzde hala konuşulur, meşhurdur.

 

Aşağı tarafta Ovayüzü (Ovacuma) çayının (Ova Çayı) sağ tarafında (Cabbar Köyü’nde) bir görkemli türbe (Çokman Türbesi)(1) olup, ziyaret edilir.

 

OVACUMA BELDESİ - CABBAR KÖYÜ  ÇOKMAN TEKKESİ ŞEYHLERİ TÜRBE BİNASI	OVACUMA BELDESİ - CABBAR KÖYÜ  ÇOKMAN TEKKESİ ŞEYHLERİ TÜRBE BİNASI

 

Çokman (Cabbar Köyü) köyünde bulunan amcazadelerimizin tekkesi (Çokman Şeyhleri Tekkesi)(2) meşhurdur. Onlar bölgede “Çokman Şeyhleri” olarak bilinmektedirler.

 

İstanbul’da Fatih Camisi yakınında Seyyid Ahmed Buharî(3) Hazretleri’nin türbedarları aynı zamanda (Buhari Tekkesi) şeyhleri olan merhum Abdülaziz Efendi ve kardeşi Abdülmümin Efendi, onların (Çokman Şeyhi Tahir Efendi’nin) neslindendir. Ancak bugün bu ikisinin de soyundan (Erkek çocukları olmadığından) hayatta kimse kalmamıştır.

 

Eskiden merhum şeyhin (Çokman Tekkesi Şeyhi Tahir Efendi) yanına Şah Geyik’leri ziyarete gelirler ve boynuzlarını orada bırakıp giderlermiş; bugün de hâlâ Tekke (Çokman Tekke Binası) duvarlarında asılı pek çok geyik boynuzu bulunmaktadır.

 

Bir gün düğün alayı gelin almaya gelirken, adamın biri tambura çalarmış. Burada Şeyh yatıyor, tamburanı çalma dediklerinde, tamburacı da ölü adamdan (Çokman Şeyhi Tahir Efendi’den) bana ne zarar gelecek deyince o anda tamburesi kucağında taş olmuştur.

 

Şimdiki zamanda dahi oradan gelip geçen davulcu ve zurnacılar oyun aletleri çalmadan geçerler.(4)

Devamı için bakınız.....

 

 

  Zafer ÇELEBİ / Ulus (BARTIN) - 2005

TARİH 2005 - Araştırmalar

 

(1) ÇOKMAN ŞEYHLERİ TÜRBESİ

 

Safranbolu İlçesine bağlı Ovacuma Beldesi - Cabbar Köyünün Kadıoğlu Mahallesi ile üst kısımda kalan Molla Ömeroğlu Mahallesi arasında, tarihi kabristanlık alanı içinde yer almaktadır. Yazarımızın eserinde Çokman Şeyhleri olarak açıkladığı ve aynı soydan amcazâdelerinin de içinde bulunduğu mezar sandukalarının bulunduğu bina çok eski tarihlerde (bilinen tarih 1593) yapılmıştır. Ahşap karkas geçme tekniğinde yapılan önceki türbe binası sökülerek, yerine 22 Mayıs 2004 tarihinde yukarıda resimde görülen yeni türbe binası yapılmıştır.

 

Çokman Şeyhleri Türbe binası içine, ölümünden sonra ilk defa Şeyh Yusuf Efendi'nin oğlu Çokman Şeyhi Tahir Efendi defn edilmiş.

 

OVACUMA BELDESİ - CABBAR KÖYÜ  ÇOKMAN TEKKESİ ŞEYHLERİ TÜRBE BİNASI

 

Tek başına olan Mezar Kitabesi    Osmanlıca   Merhûm eş-Şeyh Tâhir bin Fakîr eş-Şeyh Yûsuf Efendi   vefâteş [sene] 1001    Türkçe  Fakir Şeyh Yusuf Efendi oğlu Merhum Şeyh Tahir  vefatı : H.1001 / M.1593

  Fakir      :   Kur'an ve iman ve İslâmiyet hizmetine vakfeden zâtlara da mânen zengin mânasına "Fakir" denilir.

 

Çokman Tekkesi Şeyhi Tahir Efendi ile diğer babadan oğlu altı şeyhe ve türbedara ait mezar sandukaları günümüz mezar yapımına uygun olarak mermerden yapılarak yenilenmiştir.

 

Her bir sandukanın başında ilk defin edildikleri tarihten bugüne intikal eden mezar başlık kitabeleri aynen korunmuştur.

 

Her bir tablette medfun olan kişinin baba adı, ünvanı, adı ve ölüm tarihleri Osmanlı alfabesi ile ve Talik Hattı yazısı ile taşa nakış edilmiş ve yazılar okunur halde  günümüze kadar intikal etmiştir.

 

Yan yana olan 1. Mezar Kitabesi   Osmanlıca  Merhûm eş-Şeyh Eyyüb bin eş-Şeyh Tâhir Efendi vefâteş [sene] 1060   Türkçe  Şeyh Tahir Efendi oğlu Merhum Şeyh Eyüp vefatı: H.1060 / M.1650

 

Yan yana olan 2. Mezar Kitabesi    Osmanlıca  Merhûm eş-Şeyh Seyyid Muhyî bin eş-Şeyh Mustafa Efendi  vefâteş [sene] 1098    Türkçe  Şeyh Musafa Efendi oğlu Merhum Şeyh Seyyid Muhyî vefatı: H.1098 / M.1687

 

Yan yana olan 3. Mezar Kitabesi    Osmanlıca Merhûm eş-Şeyh Mustafa bin eş-Şeyh Eyyüb Efendi vefâteş [sene] 1081    Türkçe Şeyh Eyüp Efendi oğlu Merhum Şeyh Mustafa. vefatı: H.1081 / M.1670

 

Yan yana olan 4. Mezar Kitabesi    Osmanlıca Merhûm eş-Şeyh Seyyid Yûsuf bin eş-Şeyh Mustafa Efendi vefâteş sene 1125    Türkçe Şeyh Mustafa Efendi oğlu Merhum Şeyh Seyyid Yûsuf vefatı: H.1125 / M.1713

 

Yan yana olan 5. Mezar Kitabesi    Osmanlıca Merhûm eş-Şeyh Seyyid Mehmed Ali ibn Mustafa Efendi vefâteş sene 1081    Türkçe Musafa Efendi oğlu Merhum Şeyh Seyyid Mehmed Ali vefatı: H.1081 / M.700

 

Yan yana olan 6. Mezar Kitabesi   Osmanlıca Dâr-ı fenây-ı dünyâda[n] gitmişdi Şeyh-oğlu Başladı .........? ricâ-yı .........? duâ o yâr   Sene: H.1180 / M.1766

 

 

OVACUMA BELDESİ - CABBAR KÖYÜ  BABADAN OĞULA ÇOKMAN TEKKESİ ŞEYHLERİ	OVACUMA BELDESİ - CABBAR KÖYÜ  BABADAN OĞULA ÇOKMAN TEKKESİ ŞEYHLERİ

Yazarımızın Amcazâdelerimiz dediği Çokman Tekke Şeyhleri ve Kendi Sülalesi ile ilgili Soy Ağacı

Hazırlayan / Zafer ÇELEBİ

(2) ÇOKMAN ŞEYHLERİ TEKKESİ 

 

Ovacuma Beldesi – Cabbar Köyü eski mezarlık (hala kullanılıyor) bölgesinde merhum Çokman Şeyhlerine ait Türbe binasının yaklaşık 100 m. aşağısında köy halkınından ileri yaştaki kişilerle yaptığımız söyleside  “Mescit Kıranı” olarak adlandırdıkları yerde 1960 veya 1965 senelerine kadar hala ayakta olan, yaklaşık 100 m2 büyüklüğünde, ahşap karkas geçme tekniğinde yapılmış, köy odalarının olduğunu ifade etmişlerdir.. Yaklaşık 70 yaşın üstünde olan kişilerin çoçukluk dönemlerinde dini eğitimlerini bu köy odasında gördüklerini belirtmişlerdir.

 

Yazarımızın eserinde ifade ettiği gibi, özellikle köy odasının giriş kapısının üstünde çok eski yıllardan kalma bir çok geyik boynuzlarının varlıklarından da söz etmişlerdir.

 

Bu yapı artık çok eski ve harabe yapı olması sebebiyle yaklaşık 40 yıl önce sökülmüştür.

 

Kaynak:

Ovacuma-Cabbar Köyü Muhtarı / Esaf KAYA-2005

 

---

 

(3) SEYYİD EMİR AHMED BUHARİ TÜRBESİ ve CAMİSİ

     

SEYYİD EMİR AHMET BUHARİ TÜRBESİ

 

Emir Ahmed Buhari Hazretleri Seyyid’erden olup, soyu Hz. Hüseyin vasıtasıyle peygamberimiz Hz. Muammed’e dayanır. H.859 (M.1453) yılında Buhara’da doğmuştur. Fatih Sultan Mehmed devrinde (M.1451 – 1481)  ilk Nakşibendi Şeyhi olan Simav’lı Molla Abdullah İlahi’nin (ö. M.1491) talebesi olan Emir Ahmet Buhari Nakşibendi Tarikatı Şeyhi’dir

 

İSTANBUL FATİH İLÇESİ - AHMET BUHARİ CAMİSİ YANINDA  SEYYİD AHMET BUHARİ TÜRBESİ	İSTANBUL FATİH İLÇESİ - AHMET BUHARİ CAMİSİ YANINDA  SEYYİD AHMET BUHARİ TÜRBESİ

 

Buhara’dan önce Anadolu’ya gelmiş ve Şeyh Molla Abdullah ilahi hazretleri ile birlikte Simav’a yerleşmiştir. Daha sonra Unkapanı yakınlarında bir mescit ve dergah yaptırmıştır.

 

Halka doğru yolu gösterme, uyarma ve eğitmeye başlamış. Ünü İstanbul’a yayılınca ondan feyz almak isteyenler çoğalmış ve burası zamanla ihtiyaca kafi gelmemiştir.

 

Dini ilim sahibi ve İstanbul'a geldikten sonra burada  yaşamı boyunca büyük velilerden olmuştur. Emir Ahmed Buhari hazretlerine devrin padişahı Sultan II. Bayezid,  Balat semti yakınlarında mescid ve eğitim almak isteyen öğrenciler için odalar inşa ettirip, buralarda kalacak dervişler için derslerine devam etmeleri süresi içinde harcanmak üzere vakfiyeler tesis ederek onlara vermiştir. Daha sonra Edirnekapı ve Ayvansaray’da Emir Ahmed Buhari adıyla anılan tekkeler kurulmuştur.

 

Onunla aynı zamanda yaşamış veli bir zat olan, Şeyh Vefa Hazretleri (ö.1490) ile tanışmış ve onunla yakın bir ilişki urmuştur. Şeyh Vefa ile tanışmış ve onunla yakın bir ilişki kurmuştur. Şeyh Vefa Hazretleri’nin tarikatı olan Zeynilik’le Nakşiliğin İstanbul’da ortak bir toplumsal zemin üzerinde örgütlenmelerini sağlamıştır. Emir Ahmed Buhari Hazretleri H. 922 (M.1516) senesinin Cemaziyelahir ayının bir pazartesi günü vefat etmiş. Nakşiliğin yaygınlaşmasını sağlayan kişi olarak tanınmıştır.

 

İstanbul Fatih Camisi aşağısında Fevzi Paşa Cad. Emir Buhari Sokakta Şeyh Ahmed Buhari Hazretleri türbesinin yer aldığı tekke, Sultan II. Bayezid devrinde inşa edilmiş ve günümüze kadar gelmiştir. Türbenin yapım tarihi belli değildir. M.1729 yılında restore edilerek Darüssade Ağası Cevher Ağa tarafından son şeklinin verildiği, türbe üzerindeki Talik Hattı ile yazılmış kitabeden anlaşılmaktadır.

 

Kendisinin ölümünden sonra dahi onun yetiştirdiği talebelerinden yüksek ilim sahibi olanlar olmuş. Peygamberimiz Hz. Muhammed’in soyundan gelip de yüksek dinsel ilim sahibi olmuş olanlar tarafından aynı mescit ve medresede yüzyıllarca eğitimler verilmiş, türbesini ziyarete gelenler kabul edilmiş ve burada ibadetler yapılmıştır.

 

EMİR BUHARİ CAMİSİ

 

Yukarıdaki adreste türbesinin yerini tarif ettiğimiz Emir Ahmed Buhari Hazretleri’ tekkesi için II. Bayezid tarafından XVI. yy başında mescit olarak yaptırılmıştır. İstanbul’a ilk geldiğinde ilk Nakşibendi tarikatı’nın ilk üç tekke’sini tesis eden Emir Buhari dergahını cami, medrese, imaret yerleri (yoksullara yemek barınma sağlama) ve diğer memleketlerden gelen öğrenciler için burada ve diğer bölgelerde tesis edilmiş yapılar belgelerden anlaşılmaktadır.

 

İSTANBUL FATİH İLÇESİ  EMİR BUHARİ CAMİSİ	İSTANBUL FATİH İLÇESİ  EMİR BUHARİ CAMİSİ KÜNYE TABLETİ

 

M.1959 senesinde restore edilmiş olan türbe yapısı günümüze kadar ulaşmış, ancak bahsi geçen tekke yapısı mevcut değildir. O dönemde mescit olarak bahsi cami yaptırma derneği vasıtasıyle M.1965 senesinde aslından farklı biçimde yeniden yaptırılmıştır.

 

 Kaynak:

 Fatih Müftülüğü Ekim 2000

 

---

(4) ÇOKMAN ŞEYHLERİ TÜRBESİ YOLU

 

Ovacuma Beldesi – Cabbar Köyü eski mezarlık (hala kullanılıyor) bölgesinde merhum Çokman Şeyhleri Türbe binasının altından geçen yol, aşağıya doğru Kadıoğlu Mahallesine ve yukarı doğru ise merhum Çokman Şeyhleri soyundan olan, Molla Ömer adına kurulmuş mahalleye çıkmaktadır.

 

OVACUMA BELDESİ - CABBAR KÖYÜ  ÇOKMAN TÜRBESİ ALTINDAN GEÇEN KÖY YOLU	OVACUMA BELDESİ - CABBAR KÖYÜ  ÇOKMAN TÜRBESİ ALTINDAN GEÇEN KÖY YOLU

 

Günümüzde aynı saygın anlayışla bu yoldan gelir geçerken düğüncüler geleneksel müzik aletlerini çalmazlar. Daha ilginç olan aşağıda Kadıoğlu mahallesi ve yukarıda Molla Ömeroğlu mahallesi arasındaki düğün evlerinin sadece aşağıda Kadıoğlu Mahallesindeki düğün evinde geleneksel olarak, müzik aletleri çalındığını beliritmektedirler.

 

Kaynak

Ovacuma-Cabbar Köyü Muhtarı / Esaf KAYA 2005

 

 Araştırma / Zafer ÇELEBİ